Darowizna a zachowek – przedstawienie pojęć i relacji pomiędzy nimi

Darowizna a zachowek – czy pomiędzy tymi pojęciami pojawiają się pewne zbieżności?

Okazuje się, że nawet po przekazaniu majątku w drodze umowy darowizny, może pojawić się konieczność opłacenia zachowku.

Czym jest darowizna?

Darowizna to w Polsce bardzo popularna umowa. Ma ona miejsce wtedy, kiedy pomiędzy stronami ma miejsce nieodpłatne świadczenie.

W polskiej praktyce widać, że jest ona szczególnie często stosowana w przypadku przekazywania praw do nieruchomości pomiędzy członkami najbliższej rodzinie. Jest to związane z faktem, że w takich sytuacjach można skorzystać z bardzo korzystnego zwolnienia z podatku.

Co to jest zachowek?

Darowizna a zachowek to pojęcia, które tylko teoretycznie mają ze sobą niewiele wspólnego. W polskim systemie prawnym funkcjonuje instytucja zachowku, która może mieć duży wpływ na osoby, które otrzymały darowiznę. W jaki sposób?

Zachowek jest to forma zabezpieczenia interesów najbliższych osób dla zmarłego. Jest to tłumaczone tym, że spadkodawca ma moralny obowiązek zapewnienia przynajmniej minimalnego zabezpieczenia dla najbliższych. Wśród osób, które mogą ubiegać się o zachowek wymienia się przede wszystkim zstępnych (dzieci, wnuków), małżonka oraz rodziców.

Darowizna a zachowek – co mają wspólnego?

Problem pojawia się w sytuacji, gdy spadkodawca pomija jednego z najbliższych podczas podziału spadku. W przypadku, w którym jeden ze zstępnych uzyskał nieruchomość w ramach darowizny, drugi zaś nie – pokrzywdzony może ubiegać się o zachowek.

W takiej sytuacji osoba uzyskująca nieruchomość drogą darowizny, może mieć konieczność zapłacenia zachowku dla innego zstępnego. Jednym ze sposobów zabezpieczenia się przed taką sytuacją jest np. zwolnienie darowizny z jej zaliczenia w schedę spadkową.

Jak widać – darowizna a zachowek – to relacja, która nie jest do końca oczywista. Osoba obdarowana może być obarczona kosztami związanymi z koniecznością zapłaty zachowku. W związku z tym, że jest to dość skomplikowana sprawa, warto przedyskutować ją z notariuszem podczas sporządzania testamentu – tak, aby instytucja zabezpieczająca interesy najbliższych nie naruszyła woli samego spadkodawcy.